小念頭
Siu Nim Tau
Siu Nim Tau
Siu Nim Tau, "biraz fikir" anlamına gelir. Wing Chun stilinin birinci el formudur. Siu Nim Tau, Wing Chun stilinin ilk başlangıç formudur, bir diğer adı da Sam Bai Fat’dır. Az hareketten oluşan çalışma şeklidir, ama Wing Chun stilinin saldırı ve savunmalarının temeli olan el tekniklerine sahiptir. Siu Nim Tau, eğitime gerekli olan çeşitli hareketler ve daha fazla çalışma için sağlam temeller atan bir uygulamadır. Siu Nim Tau’da başarı sağlamak, Wing Chun’ un ilk formu olmasında bir anlam taşımaktadır. Bir öğrenci Siu Nim Tau’yu kavradığı gün, öğretmeni tarafından uyarılır: “Siu Nim Tau'n doğru değil, yaşamın doğru değil; savaşır gibi, adam gibi yap”. Bu ilke basittir, çünkü Siu Nim Tau'nun içeriği Wing Chun stilinin temel hareketleridir. Gelecekte binlerce değişken kombinasyonlar oluşacak, uygulayıcıların ilk temel yumruklarının pratiği kötü bile olsa, gelecekte tekniğin kötü sözler için beklemeyecektir.
Adının Anlamı
Siu Nim Tau’ nun eski adı Sam Bai Fat (3 selamlanan Budha)’dır, ama eski adı hala popülerdir. Sam Bai Fat nedir? Daha önceki eski tarzdaki formda 1 Tan Sau 2 Fuk Sau hareketiyle 4 parmak yukarı doğruydu, aynı Budha’nın selamlanmasında yapılan Wu Sau, bedenin önünde döndürülerek çekilen hareketti. Ama, Yip Man usta ve günümüzdeki uygulayıcıları, 1 Tan Sau 3 Fuk Sau’ nun tekniği ile Sam Bai Fat son bulur. Kişi yaşamı boyunca toplumda az fikirliyse, davranışlarını ve onurunu geliştirmeyi hayal etmek zor değildir. Siu Nim Tau’yu oluşturan iyi niyetli kişilerin, günümüz Wing Chun stiline layık “Mo Dak” (dövüş sanatı erdemliliği) davranmaları ahlaki açıdan görülebilir.
108 Nokta
Büyük usta Yip Man’dan önce Siu Nim Tau, 108 noktada el tekniği uygulanıyordu. Çünkü, uzun yıllar orjinal bilgiler araştırılıyordu. Ve, teyit edilmiş son gizli kalmış bilgiler ortaya çıkarıldı. Orjinal hareketlerin birazı ortaya çıktı. İki elle uygulanan teknikler (Gau Cha Gang Sau, Seung Jam Sau, Seung Tan Sau vb.) karmaşık tür olarak bilinen ikili hareketlerdir. Tek elle yapılan tekniklerin adı Dan Sik’tı ve tekli hareketti. Tekli Dan Sik tekniklerinde, hareket farklı, kullanımlar “Sik” hareketini ifade etmektedir. Örneğin; sol Yat Ji Chung Kuen yumruk vuruşu 3 hareketli tekniktir. İkinci şekil Yat Ji Chung Kuen, Tan Sau değişimi ile Huen Sau ve sonra da Sau Kuen. Bu tekli teknik hareketleri üçlü tekniktir. Hoi Ma’dan sonra birinci hareket örneği: Gau Cha Gang Sau, Gwan Sau’ dan dönüşen Gau Cha Tan Sau, sonra da Sau Kuen. Bu dörtlü karmaşık kombinasyon sekizli tekniktir.
Geçmiş ve Günümüz
Aslında, büyük usta Yip Man’ın öğrettiği, gelecekte Heung Gong’da öğretilen Siu Nim Tau formudur. Yip Man’ın Heung Gong’a gelmeden önce öğrettiği Siu Nim Tau formu, günümüzde Heung Gong’da öğretilenin mevcut uygulamasıdır. Kesin olmayan bir bilgiye göre; usta Yip Man, Siu Nim Tau’nun ilk öğretmeni Si Hing’i Ng Jung So (Yip Man’dan önce teknik ve yetenek bakımında en ilerisi), daha sonra da Si Suk’u Leung Bik (Yip Man’dan sonraki riyazet ve savaş yeteneği sahibi) gözden geçirip düzeltmiş ve Yip Man’ın Siu Nim Tau’sunda en azından az değişiklik yapmıştır. Leung Jan usta dönemindeki Siu Nim Tau’nun güvenirliği, az da olsa küçük farklılıklar ile teyit edilmiştir. Aslında, Siu Nim Tau 108 noktadan oluşan el tekniğidir. Ama, günümüzde bu sayı sağlam değildir. Siu Nim Tau, hala sevilen bir formdur ve kişisel olarak gelişim sağladığı düşünülmesi tercih edilmelidir. Önceki Siu Nim Tau’ da, orta seviye Lan Sau hareketi, sonradan eleştirilen hareketti, ama şimdi tutarlılığa sahiptir. Buna ek olarak, Siu Nim Tau’nun varlığı daha çok önem taşımıştır. Aslında, “döğüş öğrenimi, gerçek düşünceyi aramaktır”. Eğer, belirli bir niyetin sorununun kaynağını, gelenekleri takip ederek, sıradan bir stilin kuralları ihmal edilirse yanlışlar yapılabilir. Özellikle rastgele kullanarak, dar düşünce sahibi olunmamalıdır. Bu vurgu, geleneksel dövüş sanatı kavramı olan Wing Chun stilinin düşüncesi içindir.
Yapı ve Odak
Siu Nim Tau’da, “Yat Tan Sam Fuk” bir dizi tekniktir, bütün formun merkezi kabul edilir. Bu dizi hareket, egzersizin dışına çıkarak yavaş uygulanır. İleri doğru uzanan, kuvvetli ve sakin hareketle yavaş derecede uygulanan bir bölümdür. Bu seri, daha yavaş ve pratik yapılmalı ve yavaş nefes ile kan akışı bütün vücuda yayıldığı hissedilmelidir. Uygulama ortasında vücutta sıcaklık ile terleme, bütün bedeni sararak egzersiz yapılmalıdır. Merakla önceden söylenen; “uygulamadaki içsel çalışma esnasında vücuttan sanki duman çıkarcasına icra edilmelidir”. Bu dizi harekette, egzersiz boyunca sınırları zorlayan tekli Tan Sau’da avuç yavaş yavaş morlaşabilir, normal vücut ısısını aşan ileri seviye çalışması gibi uygulanmalıdır. Wu Sau’ya gelindiğinde, bütün avuç aniden beyazlaşır, avuçtaki ısı bir sonraki değişikliğe girer. Siu Nim Tau’da uygulama esnasında uzun vadeli olmasa da kısa bir süre için ilahi güç hissedilir. Bu, Siu Nim Tau’daki elde edilen başarıdır, uzun süreli çalışmaların ardından vücutta değişmeyen hissiyat elde edilir. Buna ek olarak, el tekniğine hasta hızı ile başlamak doğru değildir. Orta seviyede sol sağ uygulanan Gam Sau, Lan Sau, Fak Sau, Jam Sau ve Jat Sau gibi hareketler ilk başta basit, kısa, yumuşak, esnek vücudun form çalışmasıdır.
Uygulama noktaları
Siu Nim Tau’nun özellilerinden birisi de, egzersizin başlangıcından sonuna kadar sallanmadan tek duruşta yapılmasıdır. Bu nedenle, Siu Nim Tau el teknikleri çalışmasını yaparken, pratikte altta dairesel kuvvetin oluşmasıdır. Bu ilk uygulayıcının başlangıçtaki Siu Nim Tau egzersizidir ve diğer stillerdeki duruş öğreniminin temel uygulamasıdır. Wing Chun stilinin önemi “Je Lik Hau Da” (ödünç alınan kuvvet ile kurnazca vuruş yapmak)’dır. Bu nedenle Wing Chun uygulamasını aşama aşama incelediğimizde; ilk bilinmesi gereken “Sek Lik” (terk eden kuvvet), devamında “Se Lik” (boşalan kuvvet), boşalan kuvvetin tavsiyesiyle öğrenilen “Je Lik” (ödünç alınan kuvvet)’dir.
“Yi Lik Chui Sing” (dikkate alarak kazanmak)’ i açıklamaya çalışırsak; zayıf rakiple karşılaşıldığında kazanmak ve güçlü rakiple karşılaşıldığında kaybetmektir. Sadece, terk eden kuvvetten sonra oluşan tekniktir, rakibin güçlü yada zayıf olması ikinci sırada yer alır. Boşalan kuvvetin tavsiyesiyle rakibin gücü tekrarında büyür, vücuda zorluk eklenir. Bu ise, karşı tarafın kuvveti ödünç alarak kullanması ve saldırının karşıya geçmesidir.
Egzersiz Tarzı
Wing Chun eğitimine, birinci formu Siu Nim Tau ile başlamaktır. Siu Nim Tau çalışması, bütün vücudu gevşeterek dinlendirmektir; omuzlar, bilekler, dirsekler ve göğsü dik tutarak karını çekmek, omuzları aşağı doğru sarkıtmak, iki dizi de içeri doğru kıskaç yapmak vb. içerir. Yeni başlayanlar, bütün formu yavaştan hızlıya doğru uygulanmalı, özellikle Yat Tan Sam Fuk’da en yavaş şekilde çalışılmalıdır. Bütün formun uygulanmasından sonra, hızlandırılmalıdır. Dikkat edilmesi gereken, vücudun üstünün savrulmaması ve eğilmemesi gerekir. Mai Jau (gömülü dirsek)’da ileri doğru orta hata hız gözetmeden doğru pozisyonda olmalıdır. Gelecekteki çalışma usulleri Cham Kiu, Biu Ji, Chi Sau gibi uygulamaları Siu Nim Tau’nun değişimlerini ifade eder. Yeni başlayanlar, zemin hazırlamak için sebat göstermeleri gerekir.
Bu Form Aşağıdaki Özelliklere Sahiptir
1- Sabırla ilerleyen, öğrenci anaokulu öğrencileri gibi temelden başlamalı ve hasta hızında olmamalıdır,
2- Kendisine dürüst davranarak, her türlü hareketi düzeltmeyi ve ertelemeyi önlemelidir,
3- Rahat bir şekilde Siu Nim Tau’ya katılması zorundadır ve dinlenmeyi önlemelidir,
4- Bel ve sırtı gergin olmalı, iki gözü de açık olmalı, göğsü ve sırtını kaldırmalıdır,
5- Kolları ve dirsekleri sarkmalı, gözler elleri takip etmeli, öğrencinin kuvvet yöntemlerini yapması için bilgi verilmelidir,
6- İki diz de kıskaç gibi sıkı olmalı, karnını çekerek kalçasını kaldırmalı ve duruşunu sabitlenmiş gibi kullanmalıdır.
Siu Nim Tau'nun Hareketleri
0- Hei Chi, Huen Sau, Sau, Kuen, Hoi Ma, Yi Ji Kim Yeung Ma
1- Jing San Ma, Gau Cha Gang Sau, Gau Cha Tan Sau, Sau, Kuen
2- Yat Ji Chung Chui, Huen Sau, Sau Kuen
3- Tan Sau, Huen Sau, Wu Sau, Fuk Sau, Huen Sau, Wu Sau, Fuk Sau, Huen Sau, Wu Sau, Fuk Sau, Huen Sau, Wu Sau, Jak Jeung, Jing Jeung, Huen Sau, Sau Kuen
4- Jo Yau Gam Sau, Hau Gam Sau, Chin Gam Sau, Lan Sau, Fak Sau, Lan Sau, Jam Sau, Tok Sau, Jat Sau, Biu Sau, Cheung Gam Sau, Tai Sau, Huen Sau, Sau Kuen
5- Wang Jeung, Lim Sau, Chan Geng Sau, Huen Sau, Sau Kuen
6- Kiu Sau, Kut Sau, Lau Sau, Huen Sau, Dai Jeung, Huen Sau, Sau Kuen
7- Bong Sau, Tan Sau, Yan Jeung, Huen Sau, Sau Kuen
8- Tuet Sau, Lin Wan Chui, Chung Chui, Huen Sau, Sau Kuen, Sau Sik
小念頭
小念頭是詠春拳一個初級套路,又名三拜佛,它的動作招式不多,但它集中了詠春拳攻防的最基本的招式和手法,練好小念頭各個招式動作組合,就能為進一步學習打下堅實的基礎。以“小念頭”作為詠春牌第一首拳套之稱別具含義。當一名初學者啟蒙之日,教者會以告誡的語氣對說:“小念頭不正,終身不正;習武如是,做人如是。”----這道理簡單;因為小念頭內包含了詠春拳的各種基本動作,二日後的千變萬化的招式,無不靠此等動作組成;若練習者連這首基礎拳都練不好,其日後技術之壞將不待言。
名稱意義
小念頭,過去亦別稱“三拜佛”,但仍以前者的名稱流行。所謂“三拜佛”者,是由於再次“古式”套路中有一攤兩伏的動作;而已四指朝天,形如拜佛狀的護手作為收回身前的動作。但由葉師及現實所傳者,多為“一攤三伏”之法,故以不算三拜佛已。而立身處世,若連小小 一點念頭都不向正途發展,其人品格之差亦不難想像了!由此可知,“小念頭”一辭意帶相關;創此名稱的人用心良苦,堪作今日詠春派門人在“武”與“德”方面作立身處世之銘。
一百零八點
在故葉問宗師以前,小念頭拳套相傳下來有“一百零八點”手。有關此說,本人曾多年以來蒐集資料,比對及印證,最後才發現個中秘密。原來,每一單式動作謂之一點。如某些雙手一齊做同一動作的(如:交叉耕手、雙枕手、雙攤手....之類),名為“複合式,作兩點計算。而某些單手動作,名為“單式”,作一點計算。單一個“複合式”或“單式”動作,並非有出手起至收拳止計算;而是指每一個不同用途的動作為一“式”。舉例來說:由左“日子衝拳”打出至收拳回腋之間之動作,已經是三式計算;其次序如下---“日子衝拳”.“由攤手變為圈手”.“收拳” 。由於這是一招“單式”動作,故作“三點”計算。又以開馬後之最初一組動作為例:“交叉耕手”---“滾手變回交叉攤手”- --“收拳”。這是四個“複合式”的組合,故當作“八點”計算。
過去及現在
事實上,葉問宗師當年所學,與他日後在香港所傳授下來的“小念頭”拳套。甚至葉問宗師在未來香港之前所教的小念頭拳套,與現時在香港所練的,亦略有出入。不能斷言葉宗師最初所學的小念頭拳套有否早經其師,其二師兄(吳仲素---葉宗師早期得技其功最偉),其師叔(梁壁---葉宗師後期修煉全仗其功)等略加修改;但至少可以肯定的是葉宗師初投師門時之小念頭,與後來再跟其師叔梁壁時之小念頭已有所變化。至於梁贊先生時代的小念頭,據極可靠資料證實,是跟現目流行的小念頭有小部分出入的。當時的小念頭確實不折不扣有一百零八點手。但今不抵此數。比較來說,我還是喜歡現目的一套小念頭,至少個人認為這是一種改進。以前的小念頭,在中段欄手動作以後是斷作兩式的,但現時已一氣連貫直落。此外,現時的小念頭亦充實得多。其實,個人認為“學拳但求得其真意”。若拘泥於一招半式之間的來源問題,或一意追求正統,而疏忽於拳理中優略正誤之法,無非抱殘守缺。尤其對於講求活用隨意,脫離舊有一套“對拆方式”的傳統武術觀念的詠春拳術,更不應有此種狹溢思想。
結構與重心
在小念頭中,“一攤三伏”的一組動作,可算是整套拳的重心。這組動作應越練越慢,直至出手或回手達到“力不斷而若止.形似靜而時動”的緩慢程度,方會領略此中之妙。若練到這一程度,便會逐漸感覺呼吸變得緩慢而深沉,血氣運行漸速,血管擴展而全身發熨。如於和暖之氣溫中段練,不久即汗流浹背;如於寒冬之氣溫中鍛煉,則遍體生煙,彷如全身沸騰。難怪以前的人言:“鍛煉內功可練至全身出煙”者,其實真有此事,並非虛言!如將這一組動作持之以恆,練至再高境界,只要推出一式攤手,全掌能逐漸轉為紫黑色;旁觀如以手置於掌上試探,黨課感覺炙熱遠超於正常體溫。而轉為護手時,則全掌突然轉白,掌上熱力頓失,一刻算練此拳後怪異之處。且練小念頭時雖感辛苦,但練後不久,即神經奕奕。小念頭之功效,非鍛煉者長期修煉之後,本身不易感受出來。除上述動作外,其他手法皆以不徐不疾的速度打出。這類動作,包括了中段的左右前後撳手,攔手,拂手,枕手,窒手等等,均統統包含在這首看似簡短如柔軟體操的拳套中。
練習要點
小念頭有一特點——練習時自始至終不移一步。故此,練習小念頭手法時,等於同時鍛煉下盤功力;這就是初學者一開始即可練小念頭,而無須像其他門派般先練好紮馬才能學習初基拳套。詠春拳術重“借力巧打”。故練習詠春拳術必須注意以下的階段:先懂“舍力”,繼續“卸力”;精於卸力,方學“借力”。如只講“以力取勝”,遇弱敵可勝,遇強敵必敗。唯舍力後方能專練“以計取勝”之法;如此,敵力強弱已屬次要。精於卸力,敵人氣力再大,亦難加於我身;這時便可反借對方力度以攻對方。
練習方式
小念頭是詠春入門的第一套拳法。練習小念頭必須將全身放鬆,包括雙肩、手腕、手肘,挺胸收腹,肩膀下垂,兩膝向內拑。初學時,整套拳法可以以較慢速度來練習,特別是「一攤三伏手」,應以最緩慢的速度去練習。待整套拳法熟習之後,便可將速度加快。注意上身不可搖晃不定,埋肘,出手取中線,不求快,只求姿勢正確。須知日後學習尋橋、標指、黐手等,其手法皆由小念頭變化而來,再配合了馬步而成。初學者必須持之以恆,務求將基礎打好。
此套路有以下特點
1、不急進,習者須如幼稚園生由基礎開始,不徐不疾
2、點點清,每式動作一清二楚,切忌拖泥帶水
3、放鬆,修習小念頭須放鬆全身,忌束力
4、挺直腰脊,雙眼平視,涵胸拔背
5、沉肘落膊,眼隨手到,讓習者熟悉發力方法
6、兩膝鉗緊,收腹提肛,使馬步穩固
詠春小念頭拳譜
0、起始、圈手、收拳、開馬、二字拑羊馬
1、正身馬、交叉挭手、交叉攤手、收拳
2、日字衝捶、圈手、收拳
3、攤手、圈手、護手、伏手、圈手、護手、伏手、圈手、護手、伏手、圈手、護手、側掌、正掌、圈手、收拳
4、左右撳手、後撳手、前撳手、攔手、拂手、攔手、枕手、托手、窒手、標手、長撳手、提手、圈手、收拳
5、橫掌、鐮手、鏟頸手、圈手、收拳
6、橋手、括手、撈手、圈手、底掌、圈手、收拳
7、膀手、攤手、印掌、圈手、收拳
8、脫手、連環捶、衝捶、圈手、收拳、收式
詠春 Wing Chun
Copyright © SotLeiWingChun







