Ma Ailesi Kurucusu Ma Yize

Ma Yize (921-1005) yani mart ayının 20'inde doğdu ve mayıs ayının 10'unda vefat etti (Ma Yize, Muizz'in Farsça'daki çevirisiyle yapılmış adıdır. Şan katmak, saygı göstermek, saygıdeğer anlamlarındadır), Batı Rum İmparatorluğu (o zamanlar küçük Asya'daki Doğu Roma İmparatorluğu, Song hanedanlığı döneminde Lumei ülkesi olarak anılır, günümüzde Türkiye'ye aittir)'dandır, ["Açıklama: Lumuguo, genellikle Rum ülkesinin bir çevirisi olarak kabul edilir. Çincesi; Lumu, Lumi, Lumei ve diğer hece çevirisidir. Genelde Lumu'nun yani Lumei ülkesinin, Osmanlı İmparatorluğu'na atıfta farklı bir çevirisi olduğuna inanılmaktadır (al-Imba raturiyyah al-Uthmaniyyah, 1299-1922). Ming (1368-1644) hanedanlığı imparatoru Jiaijng döneminin 3. yılı 1524'den 33. yılı 1554'e kadar, Osmanlı İmparatorluğu Çin'e beş kez elçi göndermiş ve Çin ile dostluk alışverişinde bulunmuştur. "Ming hanedanlığı tarihi ve batı bölgelerinin biyografisi" kitabı, Rum'u anlatan özel bir makaleye sahiptir. Bu teori, Ming hanedanlığı tarihinin, Muizz (Ma Yize)'nin ölümünden yaklaşık 300 yıl sonra Rum ülkesinin Osmanlı İmparatorluğu olduğu şeklindeki inancına dayanmaktadır"].
Song hanedanlığı imparatoru Jian Long'un ikinci yılında, yani 961 yılında Çin'e geldi. Çiftçi bakanlığı hakimliği, gökbilim sekreterliği ve gökbilim danışmanlığı görevlerinde bulundu. Houzhou Guangshun Mingyuanli (haftadan sonra sıragelen ertesi esas takvimi) birinci cildi ve Taiyiqing Hujiayinjing (çok erken yılınan gece vakti) birinci cildini yazdı. 962-963 yılları zamanında yeni yasa ile Yingtianli (Song hanedanlığı yeni takvimi) takvimi derlendi ve 4 yıla 10 gün eklendi, Song imparatoru Taizu'nun fermanı ile yayınlandı. Yingtianli takvimi 6 cilde bölünmüştür, sırasıyla Lijing (takvim), Suanjing (hesaplama), Wugengzhong Xinglicheng (yıldız takviminde beşinci değişiklik), Chenhun Fenlicheng (alacakaranlık ayrımları), Zhouye Richuru Licheng (gün doğumunun gündüze girmesi) ve Guying Licheng (güneş saati), bu yöntem Çin takvimine hafta sistemini tanıtan ilk yöntemdi (Song tarihi 6. cilt Song yasaları tarihi kayıtları). Muizz'in adı Farsça'dır, Çince çevirisi Ma Yize'dir. İmparator Zhao Kuangyin, ona Ma soyadını ve Yusou (yaşlı balıkçı) lakabını verdi. Akademik katkılarından dolayı Song imparatoru tarafından takdir edildi. Astronomi bölümü, Gunglu doktorası, devletin sağ sütunu, Qintian sekreterleiği, Xihoujue ünvanı ile Jingbiao (hükümet tarafından tanınma için verilen anıt veya plaket)'la ödüllendirildi. Daha sonra, Shanxi eyaleti Jingyang şehrine yerleşti, Huizu (müslüman) Ma Yize soyunun Çin'deki atası oldu. Ma Yize’ nin büyük oğlu Ma Eceng, Song imparatoru Zhao Guangyi'nin ikinci yılında, yani 997 yılında Xihoujue ünvanı verildi ve Sitianjin astronomi kurumunun müdürü oldu. İkinci oğlu Ma Huaiyu, Song imparatoru Zhao Hengxian'in dördüncü yılında, yani 1001 yılında, imparatorluk kararnamesi ile Delang ve Sitianjian kurumlarına müdür yardımcısı olarak atandı. Ming hanedanlığı imparatoru Xiangzong'un 22.yılında, yani 1486 yılında, Hebei eyaleti Qingxian şehri Ma ailesi soy kütüğü yapıldı ve Çin’ deki Müslümanları tarihindeki soyları ile şecerelerinin belirlenmesi sağlanmış oldu. 1968 yılında, Taiwan'lı ulusal tarihçi, Guangdong eyaleti Xingning'li Luo Xianglin, kuzey Amerika gezisi sırasında, Kuzey Amerika Kolombiya üniverditesi doğu Asya kütüphanesinde Huaining Ma ailesi soy kütüğünü buldu ve makale yazıp halka açıkladıktan sonra uzmanların araştırmasına göre; Ma Yize, İslami matematiksel astronomisinin çevirisini yaparak Çin'e tanıtmak için götürdü. Ebu Abdallah el-Battani (858-959)'nin astronomik yıldız kataloğu Kitab el-Zic, Sabi astronomik takvim hesaplamaları El-Zic al-Sabi (buitapta ilk defa, Ptolemy'nin yayımlanmasından bu yana güneş apojisi devinimine ilişkin veriler bulunmaktadır) ve matematilsel astronomi Kitab Matali el-Buruc ile Kitab Akdar el-İttisalat gibi kitaplar, daha sonra Latinceye çevrildi. Aynı dönemde Yemen'de ünlü bir astrolog ve coğrafyacı olan El-Hamdani (900-950)'nin yıldız kataloğu Zic, matematiksel astroloji Kitap Sarair el-Hikma gibi kitaplardır.
Ma Yize'nin torunları, Shanxi eyaleti Jingyang şehri Yongan kasabasından gelmektedir. 11. nesil Ma Ganjie (güney Song hanedanlığı imparatoru Ningzong ikinci yılında yani 1196 yılında 42. ünlü savaşçıyı), imparator Lizong'un 5. yılında, yani 1232 yılının 12 nisanında Nanyan valisi olarak atandı, sonra Xinyexian ilçesinin kayıtlarına dahil oldu, daha sonra Xinye (Miaoyuantang) Ma ailesi ortaya çıkmış oldu. O zamandan bu yana bir kaç dala ayrıldı, örneğin; Anhui Huaining Dunyuetang Ma ailesi, Hubei Xiangyang Huaiyuantang Ma ailesi, Ming (1368-1644) hanedanlığından bu yana Nanjing Erlanggang'ın Tianjin Chongluntang Ma ailesi, Hebei Qingxian Ma ailesi, Shandong Enxian Ma aailesi, Beijing Zhongshutang Ma ailesi gibi. Yuan hanedanğı (1279-138) sonlarında Xinye Ma ailesi soyundan gelenler, Henan eyaleti Huihui (müslüman) ordusuna katılarak askeri kariyerleri de başlamış olsu. Ming hanedanlığının başlarında imparator Hongwu zamanında (1368-1398) Henan eyaletinde 3 muhafıza ayrılarak çeşitli yerlere gittiler. Bunların arasında, Anhui Anqing'de muhafızlık kurumunda görevi yapan Ma Hazhi (Ma Lin), Anhui Huaining Ma ailesi dalının Ming hanedanlığındaki atası oldu. Nanzhili Pengchen'de muhafız komutanı olarak görev yapan Ma Zhongliang, kuzey Çin Ma ailesi Hebei Qingxian, Shandong Enxian, Beijing Zhongshutang dalıyla Ming hanedanlığındaki atası oldu.

马氏始祖马依泽

马依泽（921-1005），即生于勒比阿立数勿月（回历三月）二十日，卒于景德二年五月初十。 （注：“马依泽”乃波斯语Muizz 的音译名，义为“给……增光的，尊敬……的，给予荣誉的”），西域鲁穆国（位于小亚细亚当时的东罗马帝国，宋代称“卢眉国”，今归属土耳其）人，【说明：鲁穆国，一般认为为音译 Rum 而来，中文有：鲁穆、鲁木、鲁迷、噜密、鲁密、鲁姆、芦眉等译音。一般以为鲁穆即芦眉国的异译，指奥斯曼帝国 （al-Imba raturiyyah al-Uthmaniyyah，1299-1922）。明嘉靖三年（1524）至三十三年（1554）间，奥斯曼帝国曾先后五次遣使至中国，与中国有友好往来。《明史•西域列传》有专条记述“鲁穆”。此说依据明史认为马依泽公逝世后近三百年建立的奥斯曼帝国为鲁穆国】。
宋太祖建隆二年（公元961年）来华，历任司农少卿并判司天事、司天少监，撰《后周广顺明元历》一卷、《太一青虎甲寅经》一卷，在公元962-963年间编制新法《应天历》，时年四旬，宋太祖御制序，颁行。 《应天历》分六卷，分别为《历经》、《算经》、《五更中星历成》、《晨昏分立成》、《昼夜日出入立成》和《晷影立成》，此法在中国历法中首先引进星期制度（见《宋史》第68卷宋律历志）。Muizz名讳系波斯文字，汉译马依泽，赵匡胤遂以马授姓，并赐号渔叟。他在学术上的贡献得到了宋太祖的赏识，旌表天文略部，授光禄大夫、右柱国兼钦天监，世袭侯爵，定居陕西泾阳，成为回族马依泽氏在华始祖。马依泽长子马额曾于宋太宗赵光义至道三年（公元997年）袭侯爵，任司天监监正，次子马怀亦于宋真宗赵恒咸平四年（公元1001年）奉旨授承德郎、司天监监副。据明宪宗成化二十二年（1486）创谱的《河北青县马氏门谱》创谱序及水子立所著《中国历代回教先贤事略汇编》中都有相似的记载。 1968年，台湾民族史学家、广东兴宁人罗香林在北美洲考察期间，在美国的哥伦比亚大学东亚图书馆发现了《怀宁马氏宗谱》，之后撰写论文公之于世。据专家考证，马依泽把伊斯兰数理天文学译介到中国，应包括阿尔•白塔尼（Abu Abdallah al-Battani，公元858-929年）的《天文星表》（Kitab al-Zij，公元880年） 、《萨比天文历数表》（Al-Zij al-sabi，书中首次公布了对太阳远地点（apogee）自托勒密以来进动的数据）和多部《数理占星学》（包括Kitab Matali al -Buruj和Kitab Aqdar al-Ittisalat）的书籍，这些天文书籍后来先后被翻译成拉丁文。在同时期的也门地区也有一位著名的天文占星和地理学家阿尔•哈丹尼（Al-Hamdani，公元900-950年，着有《星表》[Zij]、《数理占星学》[Kitab Sarair al-hikma]等）。
马依泽公的子孙自“陕西泾阳县永安镇祖居，十一世祖干玠公号枢仪（南宋宁宗庆元丙辰第四十二名进士），于理宗绍定五年（1232年）四月十二日出任南阳知府，遂落籍于新野县”，后世称新野（妙远堂）马氏。此后分了若干支系，如安徽怀宁敦悦堂马氏、湖北襄阳（怀远堂）马氏、源自明代南京二朗岗的天津崇伦堂马氏、河北青县马氏、山东恩县马氏、北京忠恕堂马氏等。据考元末新野马氏后人，参与河南回回义军助明，多以军功起家，明初洪武年间从河南三卫分赴各地，其中任安徽安庆卫左所正千户之职的马哈知（马麟）公成为安徽怀宁马氏一支的明代始祖；任南直隶彭城卫指挥之职的马仲良公后成为北方马氏，如河北青县、山东恩县、北京忠恕堂一支的明代始祖。