草药
Bitkilerle Tedavi
Bitkilerle Tedavi
Caoyao, bitkilerle tedavi anlamına gelir. Çin’in bitkisel terkiplerinin kaynağında 12.000 şifalı bitki türü vardır. Bu şifalı bitkiler diğer ülkelerde kullanılmamakla beraber, kaynak olarak alınmıştır. Eski kayıtlara göre Çin bitki terkipleri ve Çin bitki tıbbı, derinlemesine keşif ve araştırmalar sonucunda uygulanmıştır. Bitkiler ile ilaç yapma da, eski bilgelerin tanınmış uygulamaları kullanılmıştır. Çin’ in çeşitli bitkileri ile yapılan geleneksel bitki ilaçlarının uzun bir geçmişi bulunmaktadır.
Bundan 2600 yıl önce, Shijing (şiir klasiği)’nde Zao (hünnap), Tao (şeftali), Mei (erik) yetiştiriciliği ve meyvelerin ilaç olarak kullanımı ile ilgili zengin birikmiş bilgiler mevcuttur. 2000 yıl önce, imparator Han Wudi zamanında, ilaç üretimi ve Changan şehrinde kurulan bahçeler ile şekil almıştır. Zhang Qian, batı yakasında elçiyken safran, nar, ceviz, sarımsak gibi tıbbi değeri olan bitki türlerinin zenginleştirilmesi için diktirdi.
540’lı yıllarda Jia Sixie' in, Qimin Yaoshu (Qi halkı önemli sanatı) adlı eserinde Dihuang (Rehmanniae Radix), Honghua (Carthami Flos), Wu Zhuyu (Evodiae Fructus), Jiang (Ginger), Zhizi (Gardeniae Fructus), Sang (Mulberry), Huma (Sesami Semen Nigrum), Lian (Lotus) gibi bir çok tıbbi bitkinin yetiştirme yöntemleri açıklanmıştır.
Sui (581-618) hanedanlığı döneminde, başlıca ilaçların tıbbi sorumlusu ve bitki bahçesi ustası gibi personeller görevlendirilmiş, Zhongzhi Yaofa (çeşitli bitkiler ile ilaç metodu), Zhongshencao (çeşitli ilahi bitkiler) gibi kitaplar yazılmıştır.
Tang (618-907) ve Song (960-1279) dönemlerinde, ilaç bitkileri ileri yetiştirme teknikleri geliştirilmiş, Qianjin Yifang (bin altın reçete) kitabında, Baihe (Lilii Bulbus), Dasuan (Allii Sativi Bulbus) ve diğer bitkilerin yetiştirme yöntemleri kayıt altına alınmıştır.
Song (960-1279) döneminde Han Yanzhi' nin, Julu (narenciye kayıtları) kitabında Julei (Citri Reticulatae Fructus) çeşitleri, Pipa (Eriobotryae Fructus), Tongtuomu (Tetrapanacis), Huangjin (polygonatum) gibi 10 çeşit bitkinin tarımı anlatılmaktadır.
Ming (1368-1644) döneminde, Li Shizhen’ un bir baş yapıtı olan Bencao Gangmu (ayrıntılı bitki kitabı)’ da 180 çeşit bitkisel ilacın yöntemine değinilmiştir. Yine Ming Döneminde, bitki ve tarım bilimi ile ilgili değerli eserlerden olan; Wang Xiangjin’ in Qunfangpu (koku gurubu rehberi), Qing (1644-1911) döneminde Xu Guangqi’ nin Nongzhen Quanshu (köy yönetimi ansiklopedisi), Chen Fuyao’ nun Huajing (çiçek aynası), Wu Qijun’ un Zhiwu Mingshi Tukao (bitkilerin adı ve şekillerinin testi) gibi bir çok ilaçta kullanılan bitkilerin yetiştirilmesi ile ilgili doğruluğa sahiptir ve hala referans olarak değeri vardır.
İstatistiklere göre, Çin’ in eski dönemlerinde çalışanlarının dikkat çekici, bitki yetiştirme ve tıbbı ilaçlarda kullanılan bitkilerin 200 çeşidi bulunmakta olup, bugünkü çeşitlerin çoğunluğunu ataların temel attığı söylenebilir. Eski dönemlere ait yazılı kaynakların, bugünkü bitki yetiştirme tekniklerinin tamamına değerli bilimsel bilgiler sağlamıştır.
草药
中国是中草药的发源地,目前中国大约有12000种药用植物,这是其他国家所不具备的,在中药资源上我们占据垄断优势。古代先贤对中草药和中医药学的深入探索、研究和总结,使得中草药得到了最广泛的认同与应用。
中国种植中草药历史悠久,积累了极其丰富的经验,早在2600年前,《诗经》即载有枣、桃、梅的栽培,既供果用,又可入药。至2000年前的汉武帝时期,药材生产已初具规模,在长安建立了引种园。张骞出使西域,引种红花、安石榴、胡桃、大蒜等有药用价值的植物到内地栽种,丰富了中草药种类。
公元6世纪40年代,贾思勰著的《齐民要术》中,曾记述了地黄、红花、吴茱萸、姜、栀子、桑、胡麻、莲等多种药用植物栽培法。
到公元581-618年的隋代,在太医署下专设主药、药园师等职,掌管种药。在隋书中还有《种植药法》、《种神草》等专著。至唐、宋时代,中草药栽培技术有了空前的发展,唐代《千金翼方》中记载了百合、大蒜等药用植物的种植法。
宋代,韩彦直在《橘录》一书中记述了橘类、枇杷、通脱木、黄精等数十种中草药种植法。
明代李时珍在其医药巨著《本草纲目》中记述了180多种中草药种植法。有关本草学和农学的名著还有明代王象晋的《群芳谱》,清代徐光启的《农政全书》,陈扶摇的《花镜》,吴其浚的《植物名实图考》等对多种药用植物栽培均有论述,至今仍有参考价值。
据统计,中国古代劳动人民引种栽培的药用植物有200余种,可以说今天的主栽品种多数是我们的祖先打下的基础。古代的著作为我们今天的栽培技术提供了宝贵的科学资料。
伊斯武堂 Iswutang
Copyright © Iswutang







